Byggingariðnaðurinn 2026: Græn skráning, færri kerfi og ábyrg notkun gervigreindar
febrúar 2026Byggingariðnaðurinn breytist ekki á einni nóttu. Hann gerir það í skrefum.
Sjálfbærni: Skylda eða tækifæri til forskots?
Mýta: Sjálfbærni er bara krafa sem þarf að uppfylla.
Raunveruleikinn: Sjálfbærni veitir samkeppnisforskot og sum fyrirtæki ná forskoti með því að ganga lengra en kröfurnar.
Sjálfbærni er ekki lengur eitthvað valkvæð hugmyndafræði. Hún þarf að vera skráð og skjalfest.
Þegar kröfur um CO₂ og ESG-skýrslugjöf verða strangari, verður sífellt mikilvægara að geta skjalfest efnisval, LCA-greiningar og gögnin sem liggja að baki ákvörðunum.
Samhliða þessu verður þróunin um áherslur við endurbætur og/eða endurnýjun nýbygginga mun skýrari. Þá verður kallað eftir sérstökum kröfum og upplýsingum. Þegar unnið er með eldri byggingar eru gögn oft ófullnægjandi, dreifð, óáreiðanleg eða einfaldlega ekki til staðar. Þá verða stafrænir verkferlar lykilverkfæri við góða ákvarðanatöku.
Svo er það samkeppnin. Fleiri fyrirtæki láta ekki nægja að uppfylla lágmarkskröfur.
„Við erum að sjá dæmi um arkitektastofur og verktaka sem velja að ganga lengra en staðbundnar kröfur gera tilkall til, og fara jafnvel allt að 20% fram úr þeim“ segir Mark.
Sjálfbærni er nefnilega ekki lengur aðeins krafa sem þarf að uppfylla, hún er samkeppnisforskot sem getur skilað nýjum verkefnum og viðskiptum. Við teljum að sjálfbærni verði eitt af mikilvægustu þáttunum til að ná samkeppnisforskoti á komandi árum og geti þannig haft jákvæð áhrif á þekkingu og lausnir í byggingariðnaði.
Ósamræmi milli hugbúnaðar, skráninga og verkferla eykur kostnað og leiðir til tvíverknaðar
Mörg fyrirtæki og stofnanir nota í dag margs konar hugbúnað, skráningar og verkferla sem hafa þróast smám saman með tímanum. Það getur virkað en það getur líka skapað áskoranir.
Vandinn liggur ekki bara í fjölda hugbúnaðarlausna. Hann felst í samskiptum á milli þeirra, sjálfvirkni í stað handvirkra aðgerða, inn- og útflutningur gagna, óljós ábyrgð og gögn sem skortir samhengi þegar þau eru flutt á milli staða.
Í verkefnaumhverfi eru afleiðingarnar einfaldar, fleiri villur, meiri tvíverknaður og gagnaöryggi hverfur.
Í hvert skipti sem gögn eru flutt milli kerfa eykst hættan á mistökum, útgáfuárekstrum, misskilning og skort á samhengi gagna. Smávægileg frávik geta undið fljótt upp á sig og haft alvarlegar afleiðingar á verkefnið.
Mark bendir á: „Þess vegna sjáum við að á árinu 2026 verði skýr breyting þar sem horfið verður frá óskilvirkum lausnum, slitnum verkferlum yfir í þverfaglega þjónustu, þar sem gögn eru samræmd, aðgengileg og unnin þvert á fagsvið og verkþætti. Þegar allir vinna út frá sameiginlegu gagnaumhverfi verður samstarfið einfaldara og afhendingar áreiðanlegar.“
Stafrænar lausnir, til dæmis samspil Revit við Autodesk Construction Cloud,
eru dæmi um þá stefnu að koma á samræmdu gagnaumhverfi, þjónustu, gagnastjórnun, hönnun og ákvarðanatöku í einni skilvirkri skýjalausn. Þannig myndast ein heildstæð keðja fyrir alla þætti verkefnisins, allt frá hönnun til afhendingar og reksturs fasteignarinnar.
Þessi þróun er þáttur af aukinni iðnvæðingu í byggingariðnaðinum. Mark segir þróunina skýra: „Við munum sjá meira af stöðluðum einingum, meiri stöðlun verkferla og meiri endurtekningar, ekki til að draga úr sköpunargleði, heldur til að tryggja betri gæði og meiri fyrirsjáanleika.“
AI: Miklir möguleikar, en gæðin stjórna árangrinum
Mýta: Gervigreindin reddar öllu.
Raunveruleikinn: Gervigreind nýtist til að draga fram bæði styrkleika og veikleika, en án skýrrar ábyrgðar og gæðaferla skilar hún litlum árangri.
Gervigreind er komin til að vera, líka í byggingariðnaðinum. Möguleikarnir á notkun hennar eru fjölmargir, t.d. sjálfvirknivæðing, greiningar, betri ákvarðanir og hraðari verkferlar.
En AI er ekki töfralausn.Hún verður aldrei betri en gögnin sem hún vinnur með og niðurstöðurnar eru án ábyrgðar.
Eins og Mark orðar það sjálfur:
„Árið 2026 verða þau fyrirtæki sem ná mestum ávinningi af gervigreind yfirleitt þau sem hafa fyrst byggt upp traustan grunn með gagnagæði, skýra ábyrgðarkeðju, rekjanleika og skýrar reglur um hvað má sjálfvirknivæða og hvað þarf alltaf að yfirfara og staðfesta af fólki.“
Gervigreind getur stutt við ferlana en hún leysir ekki gæðamálin ef grunnurinn er veikur.
Hvað þýðir þetta fyrir ykkur?
Viljið þið styrkja stöðuna ykkar árið 2026? Þá er gott að staldra við og spyrja nokkurra einfaldra spurninga:
- Getið þið skjalfest sjálfbærni og efnisval þannig að það standist úttektir og reglubundið eftirlit?
-
Vinnið þið út frá samræmdu gagnaumhverfi eða eruð þið enn að flytja gögn milli kerfa?
-
Hafið þið skilgreint á hvaða sviðum AI getur skilað raunverulegum ávinningi og sett reglur um gæði og ábyrgð?
Þegar sjálfbærni byggir sífellt meira á upplýstri skráningu, samvinna færist yfir á sameiginleg svæði og gervigreind verður útbreiddari, þá eru lykilatriðin: gögn, verkferlar og ábyrgð.
Þar liggur stærsti ávinningurinn árið 2026.
Viltu kynna þér málið nánar?
Hvernig SMJ dregur úr ferðatíma og villum með þrívíddarskönnun og ACC
Sjáðu í þessu myndbandi hvernig SMJ verkfræðingar hafa innleitt þrívíddarskönnun og ACC til að draga úr ferðatíma og villum – og stuðla að sjálfbærni.
Skilvirk hönnun með NTI FOR REVIT hjá AART
AART hefur hagrætt gagnavinnslu sinni með NTI FOR REVIT. Sjálfvirk gagnaflæði, myndræn gæðatrygging og skilvirk verkefnastýring hafa skilað bæði tímasparnaði og aukinni nákvæmni. Sjáðu hvernig þau hafa straumlínulagað vinnuferlana sína.
